Deze opleiding beoogt handvatten te bieden om de impact van een gehechtheidstrauma beter te begrijpen en meer traumasensitief om te kunnen gaan met kinderen, jongeren en hun context.

De opleiding is in zijn geheel sterk praktijkgericht.

Er wordt veelvuldig gebruik gemaakt van praktijkvoorbeelden, oefeningen en rollenspel.


Voor wie

Deze opleiding is bedoeld voor mensen die professioneel werkzaam zijn als begeleider of als therapeut en die zich verder willen specialiseren in het werken met kinderen en jongeren met een ernstig gehechtheidstrauma of complex trauma.

 

Deze opleiding omvat 9 dagen verspreid over een half jaar.

  Start is voorzien op dinsdag 3 december 2019.

  Volzet

1.   Visie en opzet

In deze opleiding staan we stil bij de impact van meervoudige, chronische traumatische gebeurtenissen en ernstige relationele kwetsuren op de ontwikkeling van kinderen en jongeren. Complex trauma laat ernstige sporen na in de ontwikkeling van kinderen en beïnvloedt sterk hun emotionele en relationele functioneren waardoor ze erg moeilijk kunnen zijn in de omgang. De zorgfiguren rondom hen worden vaak ongewild meegesleurd in spiralen van moeizame afstemming, onmacht en conflict wat soms ongewild tot nieuwe traumatisering leidt.

Meer en meer groeit het besef dat traumasensitief opvoeden, gedrag van kinderen en jongeren leren lezen met de traumabril en het zorgvuldig afstemmen van de dagelijkse aanpak noodzakelijk en helpend is om de ontwikkeling van deze kinderen weer op een ander spoor te krijgen.

In deze opleiding wordt complex trauma geplaatst binnen een ontwikkelingsgericht kader maar ook in een eco-systemisch en interrelationeel kader. Immers trauma is een relationeel gebeuren dat vaak diepe transgenerationele wortels heeft en enkel binnen warme en zorgzame relaties geheeld kan worden. Niet evident wanneer relaties zwaar op de proef gesteld worden en gekleurd worden door het traumadenken.
Een integratief systemisch ontwikkelingsperspectief geeft een constructief kader waarmee de hulpverlening zich kan richten op alle betrokken partijen en de aanwezige krachten kan bundelen. Concreet betekent dit dat er zowel aandacht gaat naar het kind of de jongere als naar de systemen daar omheen.

Het sprookje van "Solvej en de draak" dient als een metaforisch raamwerk voor deze benadering. Samen werken aan complex trauma is de draak van het trauma niet trachten te verslaan door bravoure en macht maar door net zoals Solvej de draak tegemoet te treden in kwetsbaarheid en hem uit te nodigen ook zijn eigen schubben en huiden af te leggen tot we hem mogen ontmoeten in zijn eigen verhaal.

Lees het sprookje "Solvej en de draak": Hoe het wederzijds afleggen van de mantels, het pantser, het op zoek gaan en koesteren van het hart dat eronder schuil gaat, mogelijkheden geeft.

2.   Grondplan

2.1   Opbouw van een systemisch ontwikkelingsgericht kader over hechting en trauma

Gehechtheidsrelaties groeien en ontwikkelen binnen een complex netwerk van relaties. Ouders en kinderen maken samen een ontwikkeling door en dagen elkaar daar continu in uit. Traumatische ervaringen hebben diepe wortels en vertakkingen binnen een transgenerationeel en ecosystemisch complex. Samen met betrokkenen deze vertakkingen in kaart brengen kan ontschuldigend werken maar genereert ook krachten en mogelijkheden om binnen het dagelijkse leven te werken aan nieuwe correctieve en helende verhalen, verhalen die helpen om de ontwikkeling van kinderen en jongeren weer vlot te krijgen.

2.2   Impact van chronisch relationeel trauma op de werking van het brein en de ontwikkeling van kinderen

Het kunnen aangaan van afgestemde affectieve relaties vormt een belangrijke motor voor een gezonde sociaal-emotionele ontwikkeling. Goed genoeg ouderschap vormt de basis voor een veilige hechting, een positief zelf en wereldbeeld en het vermogen om te mentaliseren.

Wanneer kinderen vanaf jonge leeftijd worden blootgesteld aan overmatige relationele stress, zoals onder meer in situaties van verwaarlozing en mishandeling, kan dit ernstige gevolgen hebben op nagenoeg alle ontwikkelingsdomeinen. Relationeel trauma kan diepe sporen nalaten in de ontwikkeling van kinderen, en kan het dagelijks functioneren op emotioneel en relationeel vlak fors verstoren.

Tijdens dit deel van de opleiding gebruiken we het concept van de 'Window of tolerance' om een kader te geven over de impact van relationeel trauma op de werking van lichaam en brein. Vervolgens bekijken we op welke manier afgestemde affectieve relaties bijdragen aan de sociaal emotionele ontwikkeling, om daarna stil te staan bij de gevolgen van overmatige relationele stress op de verschillende ontwikkelingsdomeinen.

Vanuit dit kader besteden we verder aandacht aan de bijzondere noden van deze kinderen in het dagelijks leven. We bekijken hoe we vorm kunnen geven aan een trauma sensitieve opvoeding, waarbij we door een volgehouden reflecteren, zoeken en contact maken, nieuwe ontwikkelingssporen trachten uit te zetten.

2.3   Focus op het kind: reguleren-relatie- redeneren

Elk fijn samen spelen, zijn en leren vertrekt in een rustig brein. Je kan niet logisch redeneren met een kind dat overstuur is. Kinderen die vaak lastig gedrag vertonen (lees overstuur zijn), worden snel als problematisch ervaren. Waar kinderen intern nog onvoldoende (hersen)mogelijkheden hebben opgebouwd, kunnen wij als omgeving extern compenseren.

Wij zullen in een eerste fase aan de hand van het model van Dösen het probleemgedrag leren plaatsen als gedrag dat hoort bij een specifieke emotionele ontwikkelingsfase. Het fundament van alle relaties en leren bestaat uit jezelf kunnen reguleren.
In een tweede fase gaan we dieper in op het ontwapenend en veilig in contact en relatie treden. Deze meervoudig gekwetste kinderen hebben sterke beschermingsmechanismen opgebouwd, het vraagt een volgehouden en vindingrijke authenticiteit om door te kunnen en mogen dringen bij deze kinderen. We laten ons hierin inspireren door inzichten van Rosenberg omtrent verbindende communicatie en klassieke gehechtheidstheorieën.
Wanneer een kind tot rust gekomen is en veiligheid in contact kan ervaren, kunnen we overgaan naar de volgende fase van het redeneren en reflecteren. We staan stil bij de opbouw en het belang van mentaliseren. We duiken dieper in de wereld van de executieve functies en hoe we deze in kleine dagdagelijkse bezigheden en spel kunnen uitnodigen en stimuleren.

Hoe kan rust en regulatie ondersteund worden? Hoe ontspanning en spanning beter herkennen en reguleren? Hoe kunnen we bijdragen aan het vergroten van de 'window of tolerance'?
Hoe kan ik 'aanwezig' zijn terwijl het kind liefst alle contact vermijdt? Hoe kan ik eerlijk zijn zonder het kind nog verder van me weg te duwen? Hoe kunnen we bouwen aan een gelijkwaardig gesprek? Hoe kinderen helpen om eerst te denken en dan te doen? Hoe kunnen we samen leren problemen oplossen?

2.4   Focus op ouders en zorgfiguren

Ouders en zorgfiguren lezen het gedrag van hun kind met de scripts die ze zelf voorhanden hebben, die ze doorheen de ervaringen in hun leven hebben opgebouwd en bijgewerkt. Het goed kunnen interpreteren en mentaliseren van gehechtheidsgedrag van kinderen in niet altijd eenvoudig, zeker niet wanneer je zelf veel onveilige ervaringen gekend hebt, lijdt aan een psychiatrische aandoening of leeft in een context onder spanning.

Hoe kunnen we transgenerationele hechtingsscripts van ouders samen met hen op een veilige manier exploreren? Hoe ruimte maken voor de (moeilijke) emoties van de ouders en geblokkeerde zorgpatronen weer vrijmaken? Hoe werken aan een verbeterde emotionele beschikbaarheid en sensitieve afstemming tussen ouder en kind?

2.5   Focus op jezelf als hulpverleners en je eigen context

Het adagio luidt "als hulpverlener werk je met jezelf als instrument, verzorg het dus goed". Maar wat betekent dit eigenlijk concreet?

Aan de hand van praktijkgerichte oefeningen en reflectie-opdrachten begeleiden we je om je eigen instrument in kaart te brengen. We bekijken de bovenbeschreven ontwikkelingsbouwstenen (window of tolerance, gehechtheid en communicatiestijl) voor ons eigen functioneren en hoe deze worden uitgedaagd en/of vervormd in het werken met complex trauma. We nemen onze eigen motivatie en oorsprong van het engagement om te werken met complex trauma onder de loep en staan stil bij (zelf)zorg voor een persoonlijke balans.

2.6   Focus op de bredere hulpverleningscontext

Omgaan met complex trauma vormt een grote uitdaging voor hulpverleners. We worden stevig op de proef gesteld en het roept allerlei tegenstrijdige gevoelens op. Vaak zien we hoe teams, netwerken verdeeld en in conflict geraken, hoe standpunten steeds verder uit elkaar dreigen te vallen en soms tot een impasse kunnen leiden.
We staan stil bij de impact van splitting mechanismen en de werking van chronisch crisisfunctioneren. Hoe kunnen we gericht blijven op samenwerking en stabiliteit in het aanbod?

2.7   Praktijk en supervisie

De opleiding is in zijn geheel sterk praktijkgericht.

Er wordt veelvuldig gebruik gemaakt van praktijkvoorbeelden, oefeningen en rollenspel.

Deelnemers krijgen doorheen de opleidingsdagen de kans om eigen praktijkwerk en vragen te bespreken.

Het leren gebruik maken van ondersteunende methodieken zoals:
  • Het gehechtheidsgenogram: het inventariseren van het netwerk van hechtingsfiguren en het plaatsen op een tijdslijn
  • Het gebruik van metaforen, spel en verhalen
  • Hechtingondersteunende spelvormen (gebruik van Theraplay elementen)
  • Bewust worden en herkennen van emotionele en relationele behoeften
  • Verbindend empathisch luisteren naar jezelf en de ander
  • Verbindend mentaliseren
  • Executieve functies herkennen en stimuleren

  Terug naar boven

Opleiders

Tine Schellekens
  • Klinisch psychologe, systeemcounselor, psychodynamisch psychotherapeute en speltherapeute  

  • Werkt als academisch medewerker bij het departement Ontwikkeling in Context van de Faculteit Psychologie van de KULeuven
  • Supervisor en psychotherapeute in Psychodroom, een praktijk voor psychotherapie en professionele ontwikkeling
  • Ruime ervaring in het werken met complexe emotionele en gedragsproblemen (pleegzorg en MFC)
  •   tine.schellekens@rapunzelvzw.be

Greet Splingaer
  • Master in de orthopedagogie, Opleiding relatie- en gezinstherapie, opleiding Gestalteducatie, specialisatieopleidingen in kindgerichte gezinstherapie  

  • Erkend als opleider en supervisor door de Belgische Vereniging van Opleiders in de Systeemtherapie (BVOS) en door BVRGS
  •   greet.splingaer@rapunzelvzw.be

Dr. Inge Vanderstraete
  • Kinder- en jeugdpsychiater, gezinstherapeut  

  • Werkzaam als kinderpsychiater en vertrouwensarts in het Vertrouwenscentrum Kindermishandeling te Antwerpen
  • Privťpraktijk te Ranst
  •   inge.vanderstraete@rapunzelvzw.be

  Terug naar boven

Toelatingsvoorwaarden

Voor hulpverleners, psychotherapeuten en artsen (met min. opleiding bachelor menswetenschappen) die met kinderen, jongeren en ouders werken in de ambulante of residentiële geestelijke gezondheidszorg o.a. CGG, CAW, BJZ, CKG, kinder- en jeugdpsychiatrie, vertrouwenscentra, gehandicaptenzorg, etc.

Planning  

In totaal zijn er 9 opleidingsdagen.

» Start is voorzien op dinsdag 3 december 2019.

Werkuren: telkens van 9u30 tot 16u30

Max. 16 deelnemers

Opleidingsdagen 

  • dinsdag 3 december 2019  
  • dinsdag 17 december 2019  
  • dinsdag 14 januari 2020  
  • vrijdag 31 januari 2020  
  • vrijdag 14 februari 2020  
  • vrijdag 13 maart 2020  
  • dinsdag 24 maart 2020  
  • vrijdag 24 april 2020  
  • dinsdag 12 mei 2020  

Locatie  

Alle opleidingsdagen gaan door in een locatie in Diest, op wandelafstand van het station.

  Open Google Maps

Bijdrage  

Bij inschrijving betaalt men het cursusgeld van € 945,00.
Dit bedrag wordt niet terugbetaald bij eventuele annulatie of stopzetting van de opleiding door de deelnemer.

Het cursusgeld wordt gestort op de rekening van

VZW Rapunzel
Begijnenstraat 13, 3290 Diest
IBAN: BE52 0682 4393 3809
BIC: GKCC BE BB

Inschrijving  

  1. Gelieve het inschrijvingsformulier op de website volledig in te vullen.
  2. Kandidaten sturen een gemotiveerde brief en een C.V. naar Rapunzel via kandidaturen.opleiding@rapunzelvzw.be en storten het inschrijvingsbedrag met vermelding van de naam van de deelnemer en "Complex trauma".
    Indien wij vragen hebben bij uw kandidatuur zullen wij u persoonlijk contacteren en eventueel uitnodigen voor een kennismakingsgesprek.
  3. Pas daarna wordt beslist of men kan deelnemen.
    Als men niet wordt aanvaard, zal het inschrijvingsbedrag integraal terugbetaald worden.
  4. Als je aanvaard bent als deelnemer ontvang je van ons het opleidingscontract.
    Dit dien je ondertekend terug te bezorgen aan Rapunzel. Indien je werkgever mee instaat voor de financiering van je opleiding, vragen wij dat ook de werkgever het contract ondertekent.
    Na ontvangst van het ondertekende contract is je inschrijving volledig in orde en sturen wij je alle praktische informatie toe.

  Terug naar boven

Waarom kiezen voor Rapunzel?

Meer dan 15 jaar ervaring

Rapunzel staat garant voor professionele begeleiding en vorming
waarbij een stevige theoretische onderbouw en praktische toepassingen steeds hand in hand gaan.

We besteden eveneens ruime aandacht aan de persoon van de hulpverlener en de opbouw van de hulpverleningsrelatie.

Ervaren opleiders

Wij werken met zeer bekwame en ervaren opleiders bij wie vakkennis en praktijkervaring hoog in het vaandel staan.

Geliefd door cursisten

Wij ontvangen cursisten uit alle hoeken van het land en cursisten keren graag terug naar Rapunzel.


  Bekijk feedback van onze cursisten


Veel interessante informatie

Via onze Rapunzelbase stellen we heel wat informatie & literatuur ter beschikking aan onze cursisten.

Inspirerende locatie

De vormingsruimtes van Rapunzel zijn een mooie en inspirerende plek om bij te leren.

Bovendien zijn creatief en beeldend werk, metaforen en sprookjes nooit ver weg.

» Bekijk meer sfeerbeelden

Goede ligging

Rapunzel is gehuisvest in het centrum van Diest op wandelafstand van het station.

  Open Google Maps

We volgen de wetgeving op de voet

Rapunzel volgt de huidige wetgeving op de psychotherapie op de voet en we stemmen ons aanbod hierop af.

Wij ijveren bovendien voor een gelijkwaardige benadering voor iedereen die een hulpverlenend beroep uitoefent.

Erkend als dienstverlener voor de KMO portefeuille

RapunzelVZW is erkend door het Agentschap Ondernemen van de Vlaamse Overheid als dienstverlener voor de KMO portefeuille en het werken met opleidingscheques.
» Kom alles te weten over de werking van KMO portefeuille.

  Terug naar boven